Hội thảo “Biến động địa – chính trị và chiến lược bảo đảm năng lượng”
Ngày 9/4, tại Hà Nội, Viện Chiến lược Thương hiệu và Cạnh tranh phối hợp cùng các đơn vị liên quan tổ chức hội thảo “Biến động địa – chính trị và chiến lược bảo đảm năng lượng”.
Hội thảo diễn ra trong bối cảnh năng lượng không còn đơn thuần là yếu tố đầu vào của sản xuất mà đã trở thành nhân tố tác động trực tiếp đến chi phí, năng lực cạnh tranh, hoạt động logistics và sự ổn định của chuỗi cung ứng. Khi giá năng lượng thế giới biến động khó lường, nguy cơ gián đoạn nguồn cung gia tăng, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực dự báo, thích ứng và xây dựng các kịch bản ứng phó hiệu quả.
Toàn cảnh hội thảo
Phát biểu tại hội thảo, TS Hà Huy Ngọc – Giám đốc Trung tâm Chiến lược và Chính sách (Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới) cho biết, xung đột quân sự tại khu vực Trung Đông đang tác động mạnh đến chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, khiến giá xăng dầu trong nước và thế giới tăng nhanh. Điều này kéo theo chi phí sản xuất, vận chuyển, vật liệu xây dựng và logistics gia tăng, đồng thời gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhiều lĩnh vực kinh tế – xã hội trên phạm vi khu vực và toàn cầu.
Tuy nhiên, theo ông Ngọc, những biến động này cũng có thể trở thành động lực thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng tại Việt Nam. Cụ thể, cần đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, khuyến khích điện mặt trời mái nhà, đầu tư hạ tầng cho phương tiện giao thông điện và hệ thống trạm sạc. Đồng thời, việc mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học như xăng E5, E10 là giải pháp quan trọng nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.
Đối với Việt Nam – nền kinh tế có độ mở lớn và vẫn phụ thuộc đáng kể vào năng lượng nhập khẩu – các tác động từ bên ngoài là rõ nét. Trong tháng 3/2026, giá xăng E5 A92 tăng 26,2% và dầu diesel tăng 57,4% so với bình quân tháng trước. Sự gia tăng này làm chi phí vận tải, sản xuất và logistics leo thang, đồng thời tạo áp lực lan tỏa lên nhiều nhóm hàng hóa và vật tư đầu vào. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tiếp cận vấn đề an ninh năng lượng theo hướng chủ động, linh hoạt và gắn với khả năng chống chịu của nền kinh tế.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp buộc phải chia sẻ chi phí trong toàn chuỗi cung ứng, đồng thời đẩy mạnh tự động hóa, chuyển đổi số và tối ưu quản trị nhằm tiết giảm chi phí. Bên cạnh đó là áp lực ngày càng lớn từ các tiêu chuẩn chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng 0 từ các thị trường xuất khẩu.
Ông Nguyễn Văn Thiện – Phó Tổng Giám đốc Công ty GG Power – nhận định, các ngành xuất khẩu thâm dụng lao động như dệt may và da giày đang đối mặt với hai rủi ro lớn: bất ổn địa chính trị tại Trung Đông làm gián đoạn thương mại và gia tăng chi phí vận chuyển; đồng thời nguy cơ gia tăng các biện pháp phòng vệ thương mại, đặc biệt từ thị trường Hoa Kỳ.
Theo ông Thiện, để thích ứng, doanh nghiệp cần tăng cường quản trị rủi ro, minh bạch chuỗi cung ứng và phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lý cũng như hệ thống thương vụ Việt Nam ở nước ngoài nhằm xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh.
Biến động năng lượng cũng tạo hiệu ứng dây chuyền lên nhiều ngành kinh tế, đặc biệt là các lĩnh vực sử dụng nhiều năng lượng hoặc phụ thuộc lớn vào nguyên liệu đầu vào và logistics như vận tải, công nghiệp chế biến, vật liệu xây dựng, nông nghiệp và phân bón. Trong đó, ngành phân bón giữ vai trò then chốt, không chỉ đối với sản xuất công nghiệp mà còn gắn trực tiếp với an ninh lương thực quốc gia.
Với sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý, chuyên gia, hiệp hội ngành nghề, doanh nghiệp và tổ chức tài chính – đầu tư, hội thảo là diễn đàn trao đổi về những biến động địa – chính trị, các rủi ro đối với an ninh năng lượng, đồng thời đề xuất định hướng và giải pháp phù hợp trong bối cảnh mới.
Chương trình góp phần nhận diện rõ hơn các thách thức trước mắt và dài hạn, qua đó gợi mở giải pháp nâng cao tính chủ động, khả năng thích ứng và sức chống chịu của hệ thống năng lượng cũng như cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam trong thời gian tới.
Bùi Xuân
