Có những người thầy thuốc mà tên tuổi của họ không nằm ở những tấm biển hiệu rực rỡ chốn thị thành, mà nằm sâu trong ký ức và lòng biết ơn của người dân quê. Lương y Trần Văn Lạc (sinh năm 1959) là một người như thế. Là truyền nhân đời thứ 5 của dòng họ Trần nức tiếng xứ Thanh, ông không chỉ kế thừa những bài thuốc bí truyền mà còn mang trong mình một trái tim đau đáu với nỗi đau của người nghèo từ thuở hàn vi.
Ký ức về cậu bé nghèo và mùi hương thảo dược
Sinh ra và lớn lên trên mảnh đất Thanh Hóa vào những năm tháng đất nước còn muôn vàn gian khó, tuổi thơ của ông Trần Văn Lạc gắn liền với những cánh đồng khô cằn và sự lam lũ của bà con chòm xóm. Ngày ấy, cái đói và cái bệnh là hai nỗi ám ảnh song hành. Ông Lạc vẫn nhớ như in những ánh mắt tuyệt vọng của người dân quê khi người thân ốm đau mà không có tiền đi viện, hoặc bệnh viện quá xa xôi, đành phó mặc sinh mệnh cho may rủi.
Nhưng may mắn thay, ông Lạc được sinh ra trong một gia đình có truyền thống y học lâu đời. Dòng họ Trần của ông đã trải qua 4 đời bốc thuốc cứu người. Từ tấm bé, thay vì những trò chơi con trẻ, ông đã được làm quen với vị hăng hắc của cây cỏ xước, mùi thơm nồng của quế chi, hương dịu nhẹ của cam thảo… Những bài học vỡ lòng của ông không phải là đánh vần con chữ, mà là cách phân biệt từng loại lá, cách phơi thuốc sao cho giữ được dược tính cao nhất.
Chính sự tương phản giữa kho tàng y học của gia đình và sự bất lực trước bệnh tật của người dân nghèo đã thôi thúc cậu bé Lạc nuôi dưỡng một ước mơ lớn lao: “Sau này lớn lên, nhất định phải làm thầy thuốc giỏi để bà con bớt khổ”.
Hành trình từ những bài thuốc “cấp cứu” dân gian đến danh y nức tiếng
Không ỷ lại vào danh tiếng gia truyền, ông Lạc hiểu rằng nghề y là nghề liên quan đến sinh mạng con người, không được phép sai sót. Ông miệt mài đèn sách, theo học bài bản về Y học dân tộc cổ truyền để kết hợp cái “tinh hoa” của cha ông với cái “khoa học” của thời đại.
Người dân quanh vùng vẫn thường kể lại những câu chuyện về tài năng của ông như những huyền thoại đời thường. Ở vùng quê ngày xưa, rắn độc là nỗi khiếp sợ của người nông dân. Đã có biết bao trường hợp bị rắn cắn khi làm đồng, nọc độc phát tác nhanh, đường đi cấp cứu lại quá xa. Những lúc “ngàn cân treo sợi tóc” ấy, bài thuốc chữa rắn cắn gia truyền của Lương y Trần Văn Lạc đã trở thành “chiếc phao cứu sinh”. Với sự am hiểu tường tận về dược lý, ông đã sơ cứu và dùng thuốc giải độc kịp thời, giành giật lại mạng sống cho nhiều người ngay tại cửa tử. Những ân tình ấy, người được cứu sống cả đời không quên.
Không chỉ giỏi các ca cấp tính, Lương y Trần Văn Lạc còn được ví như người có “bàn tay vàng” trong lĩnh vực nhi khoa Đông y. Những ai nuôi con nhỏ đều hiểu nỗi khổ khi con bị “sài đẹn” – chứng bệnh khiến trẻ khóc đêm ngằn ngặt, biếng ăn, hay giật mình. Hay những khi trẻ bị đau bụng đi ngoài, rối loạn tiêu hóa do tỳ vị còn non nớt.
Thay vì lạm dụng kháng sinh hay thuốc tây khi trẻ còn quá nhỏ, nhiều bậc cha mẹ đã tìm đến ông Lạc để xin kê đơn, bốc thuốc. Những thang thuốc nam lành tính, được ông gia giảm cẩn trọng tùy theo cơ địa của từng bé, đã giúp hàng ngàn đứa trẻ ăn ngon, ngủ yên, dứt hẳn chứng khóc đêm hay đau bụng. Tiếng lành đồn xa, cái tên Trần Văn Lạc trở thành địa chỉ tin cậy mà các bà mẹ rỉ tai nhau mỗi khi con trái gió trở trời.
Giữ lửa nghề và tâm niệm “Lương y như từ mẫu”
Năm 1986, ông vinh dự được Trung ương Hội Y học dân tộc cấp thẻ hội viên, đánh dấu một cột mốc trưởng thành trong sự nghiệp. Nhưng với Lương y Trần Văn Lạc, tấm bằng khen quý giá nhất chính là sự khỏe mạnh của bệnh nhân.
Trong suốt hành trình mấy chục năm làm nghề, ông không nhớ mình đã bắt mạch, kê đơn cho bao nhiêu người. Chỉ biết rằng, dù là bệnh nhân ở xa hay gần, giàu hay nghèo, khi đến với ông đều nhận được sự ân cần như nhau. Ông luôn tâm niệm: “Người bệnh tìm đến mình là họ đang lo lắng, sợ hãi. Mình làm thầy thuốc, trước hết phải giúp họ an tâm, sau đó mới trị bệnh”.
Sự cống hiến không mệt mỏi của ông đã được đền đáp xứng đáng. Lương y Trần Văn Lạc đã nhận được nhiều bằng khen, giấy khen của UBND tỉnh và các cấp chính quyền vì những thành tích xuất sắc trong công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân và gìn giữ, phát triển nền Đông y nước nhà. Không giữ nghề cho riêng mình, ông còn tích cực tham gia các hoạt động cộng đồng, hiến tặng nhiều tài liệu quý để thế hệ sau có cơ hội học tập.
Giờ đây, khi đã ở tuổi lục tuần, mái tóc đã điểm sương, nhưng đôi mắt của người thầy thuốc ấy vẫn tinh anh khi bắt mạch, đôi tay vẫn thoăn thoắt khi bốc thuốc. Ông Lạc vẫn ngày đêm miệt mài bên những thang thuốc, tiếp tục viết tiếp câu chuyện đẹp về dòng họ Trần 5 đời hành thiện cứu người, góp phần tô thắm thêm vẻ đẹp của nền Y học cổ truyền dân tộc Việt Nam.
D.A
