Ngày 24/3, Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU–Việt Nam diễn ra tại Hà Nội với chủ đề “Chiến lược Cửa ngõ Toàn cầu: Hợp tác đầu tư hướng tới tương lai bền vững”. Sự kiện do Phái đoàn EU tại Việt Nam phối hợp với Cục Đầu tư nước ngoài ( Bộ tài chính) và Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) tổ chức.
Sự kiện diễn ra trong bối cảnh quan hệ hai bên vừa được nâng cấp lên Đối tác Chiến lược Toàn diện, mở ra giai đoạn hợp tác sâu rộng hơn. Sự kiện quy tụ khoảng 500 đại biểu là đại diện các cơ quan Chính phủ, tổ chức tài chính, doanh nghiệp hàng đầu từ Việt Nam và Liên minh châu Âu (EU).
Diễn đàn Kinh doanh và Đầu tư EU–Việt Nam
Diễn đàn có sự tham dự của các lãnh đạo cấp cao của Việt Nam, trong đó có Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc. Về phía châu Âu có sự tham dự của Cao ủy phụ trách Quan hệ đối tác quốc tế của Liên minh châu Âu (EU) Jozef Síkela, Phó Chủ tịch Ngân hàng Đầu tư châu Âu (EIB) Nicola Beer, Đại sứ Liên minh châu Âu (EU) tại Việt Nam Julien Guerrier, Đại sứ các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu cùng đông đảo cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư quốc tế.
Phát biểu chỉ đạo tại sự kiện, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc khẳng định quan hệ Việt Nam – EU đã phát triển mạnh mẽ trong hơn 30 năm qua, với khuôn khổ hợp tác ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là vai trò của Hiệp định EVFTA trong việc thúc đẩy thương mại và đầu tư song phương. EU hiện là một trong những đối tác kinh tế hàng đầu của Việt Nam, với kim ngạch thương mại tăng trưởng ổn định và đóng góp tích cực của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu.
Phó thủ tướng chính phủ Hồ Đức Phước
Trong bối cảnh thế giới đang đối mặt với nhiều thách thức, Phó Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác đa phương, thúc đẩy thương mại công bằng và phát triển bền vững. Việt Nam coi EU là đối tác tin cậy, lâu dài và mong muốn tiếp tục mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực.
Phó Thủ tướng đề xuất EU tăng cường hỗ trợ Việt Nam tiếp cận nguồn tài chính xanh, chuyển giao công nghệ và thúc đẩy đầu tư chất lượng cao trong các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, kinh tế xanh, kinh tế số, công nghệ bán dẫn và hạ tầng chiến lược. Đồng thời, kêu gọi các quốc gia thành viên EU sớm hoàn tất phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư Việt Nam – EU (EVIPA), qua đó hoàn thiện hành lang pháp lý và tạo niềm tin cho doanh nghiệp hai bên.
Phát biểu tại diễn đàn, ông Síkela nhấn mạnh gói đầu tư thể hiện cam kết của EU trong việc đồng hành cùng Việt Nam phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường, thông qua các dự án năng lượng tái tạo, nâng cao hiệu quả năng lượng và hiện đại hóa giao thông vận tải.
Lễ ký kết công bố giữa EU và Việt Nam
Trong lĩnh vực giao thông, EU sẽ triển khai Quỹ Phát triển Giao thông Bền vững trị giá 40 triệu EUR nhằm hỗ trợ Việt Nam chuẩn bị và thực hiện các dự án hạ tầng quy mô lớn, đặc biệt trong lĩnh vực đường sắt và giao thông đô thị.
Dự kiến, quỹ sẽ góp phần phát triển ít nhất 4 dự án quan trọng, bao gồm cả tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, đồng thời huy động thêm hơn 1 tỷ EUR vốn vay ưu đãi từ các ngân hàng phát triển châu Âu. EU cũng tiếp tục hỗ trợ các dự án hiện hữu như tuyến metro tại Hà Nội và phát triển cảng Liên Chiểu (Đà Nẵng).
Một điểm nhấn quan trọng tại diễn đàn là thỏa thuận tài chính giữa Ngân hàng Đầu tư châu Âu thông qua EIB Global và Techcombank với hạn mức 200 triệu EUR nhằm thúc đẩy các dự án đầu tư khí hậu và phát triển bền vững tại Việt Nam.
Khoản tài trợ dài hạn này hướng tới thu hẹp khoảng cách vốn cho các sáng kiến xanh, đặc biệt trong khu vực tư nhân. Nguồn vốn sẽ được Techcombank sử dụng để mở rộng tín dụng cho các lĩnh vực như năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và giao thông bền vững, góp phần thực hiện Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng, hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050.
Theo bà Nicola Beer, Việt Nam đang theo đuổi những mục tiêu đầy tham vọng trong chuyển đổi năng lượng và phát triển bền vững. Hợp tác giữa EIB và Techcombank không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ, mà còn mang lại lợi ích thiết thực như cải thiện chất lượng không khí, nâng cao hiệu quả năng lượng và tạo thêm việc làm.
Trong khi đó, ông Jozef Síkela cho rằng thỏa thuận là minh chứng cụ thể cho hiệu quả của quan hệ đối tác EU – Việt Nam, đồng thời thể hiện rõ cách tiếp cận của Chiến lược Global Gateway trong việc biến cam kết thành hành động.
Về phía Techcombank, bà Nguyễn Thu Lan, Phó Chủ tịch Hội đồng Quản trị, nhận định đây là dấu mốc quan trọng giúp ngân hàng củng cố nền tảng tài chính và tích hợp tài chính khí hậu vào chiến lược dài hạn. Ông Prasenjit Chakravarti, Giám đốc Chiến lược và Chuyển đổi Doanh nghiệp, cho biết nguồn vốn cùng năng lực ESG từ EIB sẽ giúp ngân hàng nâng cao khả năng phục vụ khách hàng và khẳng định vai trò tiên phong trong tài chính bền vững.
Được biết, EIB đã hoạt động tại Việt Nam từ năm 1997, cung cấp khoảng 800 triệu EUR cho các dự án hạ tầng bền vững, năng lượng tái tạo và giao thông đô thị, trong đó có tuyến Metro số 3 tại Hà Nội.
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc và Cao ủy châu Âu phụ trách Quan hệ Đối tác Quốc tế Jozef Síkela chứng kiến Lễ trao Hiệp định tài chính giữa Liên minh châu Âu và Việt Nam – Chương trình giáo dục nghề nghiệp EU – Vietnam
Bên cạnh đó, các ngân hàng phát triển châu Âu cũng đã ký kết khoản vay trị giá 230 triệu EUR cho dự án thủy điện tích năng Bắc Ái – công trình đóng vai trò lưu trữ và điều tiết năng lượng cho hệ thống điện.
EU đồng thời bổ sung 23 triệu EUR cho Quỹ Chuyển đổi Năng lượng, 20 triệu EUR cho chương trình quản lý rừng bền vững và 50 triệu EUR (phối hợp với Đức, Pháp) để phát triển đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng xanh và kỹ thuật số. Diễn đàn cũng ghi nhận nhiều thỏa thuận hợp tác trong các lĩnh vực logistics, y tế số và công nghiệp giữa doanh nghiệp hai bên.
Nhân dịp này, EuroCham đã ra mắt Sách Trắng 2026, đưa ra các khuyến nghị nhằm cải thiện môi trường pháp lý, hỗ trợ triển khai hiệu quả các dự án đầu tư quy mô lớn.
Gói đầu tư hơn 560 triệu EUR cùng các thỏa thuận đi kèm cho thấy cam kết mạnh mẽ của EU trong việc đồng hành cùng Việt Nam chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, phát thải thấp.
Thông qua Chiến lược Global Gateway, EU đặt mục tiêu huy động tới 400 tỷ EUR đầu tư toàn cầu giai đoạn 2021–2027, hướng tới phát triển các hệ thống kết nối bền vững trong năng lượng, giao thông và kinh tế số.
Bùi Xuân
