Chỉ vài ngày nữa, hàng triệu cá nhân sẽ được giảm một phần gánh nặng thuế thu nhập cá nhân khi mức giảm trừ gia cảnh và biểu thuế lũy tiến mới chính thức áp dụng từ 1.1.2026.
Người độc thân có thu nhập 17 triệu đồng không nộp thuế
Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) sửa đổi đã thông qua mức giảm trừ gia cảnh (GTGC) với người nộp thuế tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, người nộp thuế còn được khấu trừ các khoản đóng góp bảo hiểm bắt buộc, khoản đóng góp từ thiện, nhân đạo và các khoản giảm trừ khác… Theo quy định, các loại phí bảo hiểm bắt buộc hiện người lao động phải đóng là 10,5% trên lương tháng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc (tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở, tương ứng 46,8 triệu đồng). Như vậy một người độc thân nếu có thu nhập 17 triệu đồng/tháng sẽ không phải nộp thuế TNCN từ năm tới (15,5 triệu đồng + 1,55 triệu đồng = 17,05 triệu đồng), giảm được 210.000 đồng/tháng so với hiện nay. Song song đó, cứ một người phụ thuộc sẽ được GTGC 6,2 triệu đồng/tháng. Như vậy cá nhân có một người phụ thuộc thì thu nhập 24 triệu đồng/tháng sẽ không phải nộp thuế TNCN, giảm được 610.000 đồng/tháng so với quy định hiện hành.
Với mức thu nhập cao hơn, ngoài các khoản giảm trừ nêu trên thì biểu thuế lũy tiến cũng được thay đổi từ 7 bậc xuống còn 5 bậc đi kèm các ngưỡng chịu thuế có thuế suất khác nhau. Điều này cũng giúp cho nhiều người giảm được tiền thuế so với hiện nay. Chẳng hạn, cá nhân có thu nhập từ tiền lương, tiền công 30 triệu đồng/tháng và có 1 người phụ thuộc thì sau khi được khấu trừ, thu nhập tính thuế còn lại là 5,9 triệu đồng. Cá nhân này sẽ nộp thuế TNCN ở bậc 1 với thuế suất 5% thay vì phải nộp thuế lên đến bậc 3 với thuế suất 15% như hiện nay. Tương ứng số thuế phải nộp là 295.000 đồng/tháng, giảm so với số thuế 968.000 đồng hiện nay. Giả sử thu nhập của cá nhân đạt 50 triệu đồng/tháng và có 1 người phụ thuộc thì sau khi khấu trừ, thu nhập còn lại gần 23,4 triệu đồng, rơi vào bậc 2, thuế suất 10% thay vì phải nộp thuế ở bậc 4 với thuế suất 20% như hiện nay. Tương ứng số thuế mà cá nhân này phải nộp là gần 1,84 triệu đồng/tháng, giảm 2,45 triệu đồng so với số thuế gần 4,3 triệu đồng hiện nay.
Trường hợp cá nhân có thu nhập 100 triệu đồng/tháng và có 1 người phụ thuộc thì sau khi được khấu trừ, thu nhập tính thuế còn lại gần 73,39 triệu đồng. Cá nhân này sẽ nộp thuế bậc 4 với thuế suất 30%, tương ứng số thuế phải nộp hơn 12,5 triệu đồng/tháng, giảm được 5,54 triệu đồng so với số thuế trên 18 triệu đồng phải nộp hiện hành. Nếu cá nhân nào có thu nhập từ tiền lương tiền công khoảng 130 triệu đồng/tháng thì sau khi khấu trừ sẽ phải nộp thuế suất cao nhất là bậc 5 với mức 35%. Tương ứng cá nhân này nộp thuế hơn 21,68 triệu đồng, giảm được 6,85 triệu đồng so với số thuế hơn 28,5 triệu đồng hiện nay…
Chờ khấu trừ chi phí y tế, giáo dục
Một điểm đáng chú ý trong luật Thuế TNCN mới là cho phép người làm công ăn lương được khấu trừ đối với khoản chi cho y tế, giáo dục – đào tạo của người nộp thuế và người phụ thuộc theo mức do Chính phủ quy định. Các khoản chi quy định này phải đáp ứng các điều kiện về hóa đơn, chứng từ theo quy định của pháp luật và không được chi trả từ các nguồn khác. Như vậy khi Chính phủ quy định chi tiết khoản chi phí cho y tế, giáo dục – đào tạo thì số thuế TNCN của người làm công ăn lương từ năm 2026 sẽ được giảm thêm.
TS Nguyễn Ngọc Tú, giảng viên Trường ĐH Kinh doanh và công nghệ Hà Nội, cho rằng việc luật Thuế TNCN đưa vào các chi phí như y tế, giáo dục được trừ trước khi tính thu nhập chịu thuế là bước tiến mới, giúp người nộp thuế khấu trừ những chi phí thiết yếu trong cuộc sống. Thế nhưng chỉ còn vài ngày nữa là hết năm 2025 nhưng chưa có quy định hướng dẫn luật cụ thể như thế nào nên người đóng thuế rất trông ngóng. Theo ông Tú, đối với y tế, người nộp thuế bị những căn bệnh nằm trong danh sách bệnh hiểm nghèo theo quy định thì nên cho phép trừ tất cả chi phí trước khi tính thu nhập chịu thuế. Còn với những bệnh thông thường, có thể quy định số tiền được trừ trong năm là bao nhiêu, hoặc ngưỡng mỗi lần là 5 – 10 triệu đồng, trong năm có thể cho trừ nhiều lần. Tương tự đối với chi phí cho giáo dục, Chính phủ cũng có thể quy định một mức cố định để khi quyết toán thuế có thể dễ thực hiện. Những chi phí này được tính trong năm, không chuyển tiếp sang năm kế tiếp. Việc khấu trừ chi phí này không chỉ cho người nộp thuế mà cả người phụ thuộc.
