​Bà Nguyễn Thị Cúc: Người giữ “lửa” thơ dân gian giữa lòng phố thị

Giữa nhịp sống hối hả của khu chung cư Five-Star (Kim Giang, Hà Nội), có một người phụ nữ xứ Thanh khiến nhiều người phải trầm trồ, cảm mến không chỉ bởi sự hiền hậu, mà còn bởi cái tài “xuất khẩu thành thơ”. Đó là bà Nguyễn Thị Cúc – người mang tâm hồn thi sĩ gửi gắm vào từng vần điệu mộc mạc, thấm đẫm tình đời.

Bà Nguyễn Thị Cúc mang tâm hồn thi sĩ 

Tâm hồn nở hoa từ gian khó. Khi được hỏi về nguồn gốc của khả năng “trời phú” này, bà Cúc chỉ mỉm cười hiền hậu. Bà chẳng học qua trường lớp văn chương nào, cái chữ, cái vần cứ thế tự nhiên nảy nở từ quá trình lao động cần cù, nhẫn nại. Những ngôn từ của bà không bóng bẩy, xa hoa mà là sự chắt lọc từ suy tư, từ những thăng trầm của một cuộc đời trải dài theo dòng chảy lịch sử dân tộc.

Cuộc đời bà là một bản nhạc có đủ những nốt thăng trầm. Đã có lúc, gia đình bà bán sạch nhà cửa, vườn tược để đi vùng kinh tế mới nhưng rồi dự định không thành vì những rào cản thủ tục. Đứng trước sự trắc trở, bà vẫn vững vàng, là điểm tựa cho những người thân yêu vượt qua sóng gió. Người vợ hiền nơi hậu phương và khát vọng sống. Hình bóng người chồng thương binh đầy nghị lực chiếm một vị trí trang trọng trong tâm khảm và cả trong thơ của bà. Hai lần ông tòng quân là hai lần bà tiễn chồng ra trận. Lần đầu theo tiếng gọi thống nhất miền Nam; lần thứ hai, khi biên giới phía Bắc khói lửa những năm 80, ông lại lên đường theo lệnh Tổng động viên.

Một mình bà nơi quê nhà, vừa là mẹ, vừa là cha, nuôi dạy đàn con thơ dại trong cảnh nghèo khó của thời bao cấp. Khi đất nước mở cửa, bà chẳng ngại ngần vào Nam, rồi ra Bắc, làm đủ nghề từ trông trẻ đến giúp việc gia đình để nuôi con ăn học. Những đứa trẻ bà chăm sóc cứ lớn lên trong vòng tay yêu thương và những câu chuyện kể giàu tính nhân văn của bà. Hoằng Phượng – Quê hương trong tim và trên mặt giấy.
Dù đã ở tuổi “thất thất thập cổ lai hy” tâm hồn bà Cúc vẫn trẻ trung, lạc quan lạ thường. Thơ bà là sự kết tinh của tình yêu quê hương xứ Thanh anh hùng và niềm tin vào nhân tình thế thái.

Những vần thơ mộc mạc dân giã của Bà Cúc đã  chạm vào trái tim người đọc.

Trong bài thơ viết về quê hương Hoằng Phượng, bà tự hào vẽ nên một bức tranh quê rạng rỡ:
“Ai về Hoằng Phượng quê tôi Dòng sông nước biếc ao đầy cá tươi. Trẻ già trai gái vui cười
Học hành đọc sách muôn lời hát ca” Dưới ngòi bút của bà, Hoằng Phượng không chỉ có cảnh sắc hữu tình mà còn có chiều sâu lịch sử với “đài liệt sĩ” “bia căm thù” Những chứng tích một thời bom đạn.

Bà ngợi ca sự đổi mới của quê hương dưới sự dẫn dắt của Đảng, tự hào về những người anh hùng như anh Bách Y, và vui mừng trước những ngôi trường mới, những ngôi chùa được tu bổ khang trang. Một mong ước giản đơn. Hiện nay, do hạn chế về công nghệ và kinh tế, kho tàng thơ ca dân gian của bà Cúc vẫn chỉ nằm trên những trang giấy tay hoặc lưu giữ trong ký ức. Đó là những vần thơ trong sáng, mượt mà nhưng chưa có cơ hội được phổ biến rộng rãi đến độc giả. Bà Nguyễn Thị Cúc hiện đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội, nhưng tâm hồn vẫn luôn hướng về thôn 3, Hoàng Phượng, Hoằng Hóa, Thanh Hóa.

Rất hy vọng những tấm lòng yêu văn chương, những đơn vị xuất bản có thể kết nối để giúp bà trích xuất những lời thơ quý giá này thành văn bản, thành sách, để tiếng lòng của một “nhà thơ
dân gian” được lan tỏa xa hơn.

Bài thơ của bà Cúc về quê hương mình.

Ai về Hoằng Phượng quê tôi

Dòng sông nước biếc ao đầy cá tươi

Trẻ già trai gái vui cười

Học hành đọc sách muôn lời hát ca

Ôi tự hào biết mấy quê ta

Hoằng Phượng tiên tiến đã bao năm rồi

Từ đây xứng đáng đời đời

Công ơn của Đảng như trời biển Đông

Đảng cho ta trái tim hồng

Ngẩng lưng ta bước ngẩng đầu ta bay

Ai về Hoằng Phượng hôm nay

Con người phong cảnh đủ đầy hơn xưa

Nhớ khi bom dội tan tành

Trẻ già trai gái muôn hình khổ đau

Ai về Hoằng Phượng thương đau

Có đài liệt sĩ có bia căm thù

Có về Hoằng Phượng thôn 3

Tự hào lại có anh hùng Bách Y

Anh về thôn xóm vui cười

Anh lên phát biểu bao người mến thương

Tấm gương tươi sáng kiên cường

Anh hùng đánh Mỹ tự hào quê tôi

Có về Hoằng Phượng mà xem

Chùa Nghè tu bổ xinh tươi đàng hoàng

Mọc bao trường mới khang trang

Thầy trò cắp sách vui chung tới trường

Quê tôi trai gái trẻ già

Nay vui múa hát thuận hòa dưới trên.

Thông tin liên hệ:
Nhà thơ dân gian: Nguyễn Thị Cúc
Số điện thoại: 0385.770.950
Địa chỉ: Thôn 3, Hoàng Phượng, Hoằng

 

Thành Trung